Stosując jakąkolwiek kurację mamy na celu osiągnięcie, jeśli nie całkowitego wyzdrowienia, to choćby polepszenia stanu zdrowia. Jednak okazuje się, że nie zawsze tak bywa, bo albo kuracja jest nieskuteczna, albo jest ona niedostosowana do potrzeb i organizmu danego pacjenta. Nienajlepiej zaś dzieje się, kiedy kuracji przeznaczonej dla schizofrenika poddany zostaje człowiek zupełnie zdrowy. A nawet rzec by można więcej, czasem zdarza się tak, iż kuracja stosowana nie tam gdzie trzeba z człowieka normalnego, może uczynić wariata. Przekonać mógł się o tym główny bohater "Kuracji" Jacka Głębskiego (2005, Rajski Ptak), Andrzej Majer. W książce Głębskiego dochodzi bowiem do pewnego paradoksu. Młody lekarz psychiatrii postanawia zamknąć się w szpitalu dla chorych psychicznie, by tam poznawać tajemnice jego pacjentów. Eksperyment nie udaje się, a Majer z lekarza staje się pełnoprawnym pacjentem kliniki chorych umysłowo.

Kiedy czytamy "Kurację" zastanawiamy się nad tym, jak łatwo uczynić z człowieka zdrowego prawdziwego wariata i właściwie można by zadać sobie pytanie o granice normalności. Wielu z nas bowiem mogłoby za swe dziwne zachowanie trafić do szpitala dla umysłowo chorych, by tam zostać uznanym za ostry przypadek jakiejś paranoi czy schizofrenii. Zaś przebywanie kilkanaście dni w takim szpitalu, gdzie faszeruje się pacjentów lekami otumaniającymi i ogłupiającymi, gdzie kieruje się ich na elektrowstrząsy, robi swoje. Nie trzeba nawet zastanawiać się nad tym, jak takie praktyki działają na ludzi zdrowych. Z Andrzeja Majera uczyniły niezdolną do normalnego życia osobę, a przecież chciał jedynie zebrać materiał do swojej pracy naukowej. Stwierdzić należy zatem, iż "Kuracja" ma wieloznaczną wymowę, bo nie jest to tylko książka, która ukazuje procedury stosowane w szpitalach psychiatrycznych. To także próba docieczenia ile w każdym z nas jest z osoby normalnej, a ile z wariata i gdzie znajduje się granica rozdzielająca normalność od nienormalności. Jednak to nie wszystkie chyba problemy, które zaprezentował w swej książce Głębski, bo tu też próbuje się pokazać, jak bardzo człowiek zdrowy, może poznać psychikę człowieka chorego, jak głęboko można wnikać w jego świat i czy w ogóle powinno się wnikać. Okazuje się, że tajemnice osób chorych psychicznie tak naprawdę i dogłębnie może poznać tylko ten, kto sam zachoruje. Są bowiem pewne granice, których przekroczyć nie wolno, a jeśli się je przekroczy, trzeba zapłacić za to bardzo wysoką cenę. Tutaj zauważyć musimy jeszcze jedną bardzo istotną sprawę. Wystarczy, że przyjrzymy się ludziom otaczającym Majera. Okazuje się bowiem, iż jeśli ktoś nazwany zostanie psychicznie chorym, choćby nawet nim nie był, za takiego uznawać będzie go otoczenie. Żona Majera, kiedy usłyszała gdzie jest jej mąż zaraz uznała go za chorego psychicznie. Zastanawiające jest zatem jak łatwo uznać kogoś za chorego, jak łatwo zamknąć go w szpitalnym więzieniu. To też wskazuje na ową, wspomnianą tu już bliskość świata ludzi zdrowych i ludzi chorych, na łatwość przekraczania granicy normalności.

Jacek Głębski uzyskał za swą książkę duże uznanie zdobywając liczne nagrody. Fakt ten nie dziwi nas wcale, gdyż prócz bardzo ciekawej historii, udało mu się stworzyć opowieść wieloznaczną i otwierającą oczy czytelnika na wiele bardzo ważnych spraw. "Kuracja" staje się zatem przede wszystkim bardzo ważną dyskusją na temat normalności, na temat możliwości i zakresu działania medycyny, nie tylko na polu psychiatrii. Trzeba również zauważyć, iż w książce tej pełno jest humoru. Początkowo bowiem śmiejemy się z sytuacji, w której znalazł się, na własne życzenie zresztą główny bohater. Jednak śmiech ten przeradza się ostatecznie w smutną refleksję, kiedy widomo, że Majerowi przychodzi żyć w pułapce bez wyjścia.

Ogólnie rzecz ujmując możemy powiedzieć zatem, iż "Kuracja" to książka bardzo interesująca i zmuszająca do zastanowienia nad życiem każdego z nas, nad tym, na ile jesteśmy ludźmi normalnymi, a na ile wariatami, których można by było z powodzeniem umieścić w szpitalu dla umysłowo chorych. Zachęcamy zatem do przeczytania tej książki, bez wątpienia będzie ona dla każdego ciekawym przeżyciem.

Magdalena Gorzelak
Klub Literacki "LITERA"